DATIV – E HALİ

Türkçede -i hali isimlerin sonuna bir “e” harfi eklenerek yapılır. Eve, çocuğa, anneye, babaya, … gibi. Almanca’da ise dativ -e hali, -i halinde olduğu gibi tanımlıkları değiştirmek suretiyle meydana getirilir. Aşağıda bölümlerde tanımlıkların -e halinde ne şekilde değiştiğini inceleyeceğiz.

der dem
die der
das dem
die den + n
(çoğul)

  • Görüldüğü gibi, der ve das tanımlıkları -e halinde dem, die tanımlıkları ise der şeklini almaktadır.
YALIN HAL -E HALİ
der Schüler (öğrenci) dem Schüler (öğrenciye)
die Frau (kadın) der Frau (kadın)
das Kind (çocuk) dem Kind (çocuğa)
der Vater (baba) dem Vater (babaya)
die Tür (kapı) der Tür (kapıya)
das Mädchen (kız çocuk) dem Mädchen (kız çocuğa)
der Fahrer (şoför) dem Fahrer (şoföre)
die Mutter (anne) der Mutter (anneye)
das Bild (resim) dem Bild (resime)

 

  • Çoğul halde ise ismin önündeki die tanımlığı den olur ve ismin sonuna bir “n” harfi eklenir.
YALIN HAL E HALİ
die Väter (babalar) den Vätern (babalara)
die Bilder (resimler) den Bildern (resimlere)
die Häuser (evler) den Häusern (evlere)
die Freunde (arkadaşlar) den Freunden (arkadaşlara)
die Katzen (kediler) den Katzen (kedilere)
die Frauen (kadınlar) den Frauen (kadınlara)
die Ohren (kulaklar) den Ohren(kulaklara)

 

Görüldüğü gibi, çoğulda sonlarına “-n” veya “-en” takıları alan isimlerin sonuna -e halinde ayrınca bir “n” harfi eklenmektedir.

Ein, eine ve kein, keine’nin -e halleri:

“Bir” anlamına gelen ein ve eine sözcükleri -e halinde einem ve einer olarak değişir. İsmin kendisinde bir değişiklik olmaz.

ein
eine
einem
einer

Olumsuz cümlelerde kullandığımız kein, keine sözcükleri de aynen ein, eine gibi -e haline konur.

ein – kein
eine – keine
…. – keine
(çoğul)
einem – keinem
einer – keiner
… – keinen + -n
(çoğul)

 

YALIN HAL E HALİ
ein Arzt (bir doktor) einem Arzt (bir doktora)
eine Blume (bir çiçek) einer Blume(bir çiceğe)
ein Auto (bir otomobil) einem Auto (bir otomobile)
ein Hund (bir köpek) einem Hund (bir köpeğe)
eine Gabel (bir çatal) einer Gabel (bir çatala)
ein Haus (bir ev) einem Haus (bir eve)
ein Baum (bir ağaç) einem Baum (bir ağaca)
eine Tasse (bir fincan) einer Tasse (bir fincana)
ein Fahrrad (bir bisiklet) einem Fahrrad (bir bisiklete)

Çoğulda isimlerin önünde ein, eine sözcükleri bulunmaz. Bu durumda çoğulda tanımlıksız olarak tek başına kullanılan isim, sonuna yine bir -n harfi eklenerek -e haline konur. Önünde yalın halde olduğu gibi hiçbir tanımlık bulunmaz.

 

Tekil Yalın Hal Çoğul Yalın Hal Çoğul -E Hali
ein Gast
bir misafir
Gäste
misafirler
Gästen
misafirlere
ein Buch
bir kitap
Bücher
kitaplar
Büchern
kitaplara
ein Haus
bir ev
Häuser
evler
Häusern
evlere

 

Çoğulda sonlarına -n veya -en harfleri alan isimlere -e halinin çoğulunda yine bir -n harfi eklenmemektedir.

ein Brief
bir mektup
Briefe
mektuplar
Briefen
mektuplara
eine Tante
bir teyze
Tanten
teyzeler
Tanten
teyzelere
eine Schule
bir okul
Schulen
okullar
Schulen
okullara

 

Yukarıdaki örneklerde Schule, Tante isimleri çoğul halde sonlarına zeten -n harfi eklendiği için çoğul -e halinde ayrıca bir -n takısı almamıştır. Kein sözcüğü -e halinde keinem, keine ise keiner halini alır.

YALIN HAL -E HALİ
kein Schüler keinem Schüler
hiçbir öğrenci hiçbir öğrenciye
keine Küche keiner Küche
hiçbir mutfak hiçbir mutfağa
kein Radyo keinem Radio
hiçbir radyo hiçbir radyoya
kein Garten keinem Garten
hiçbir bahçe hiçbir bahçeye
keine Tochter keiner Tochter
hiçbir kız evlat hiçbir kız evlada
kein Bild keinem Bild
hiçbir resim hiçbir resime

 

Çoğulda ise isimlerin önünde keine kullanılmaktaydı. -E halinde keine sözcüğü keinen olur ve yanındaki çoğul ismin sonuna da -n harfi eklenir.

 

kein Schneider keine Schneider
hiçbir terzi hiçbir terzi
keine Tür keine Türen
hiçbir kapı hiçbir kapı
kein Bett keine Betten
hiçbir yatak hiçbir yatak
kein Fuß keine Füße
hiçbir yatak hiçbir ayak
keine Bank keine Banken
hiçbir banka hiçbir banka

Bu yazının kalıcı bağlantısı https://www.pratikalmanca.com/dativ-e-hali/

1 yorum

  1. Çok faydalı emeğinize sağlık

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.